آموزش spss

شما اینجا هستید

صفحه اصلی

روش های پژوهش

درعین اینکه همه پدیده ها به نوعی منحصر به فرد هستند اما با توجه به پیچیدگی های بسیار پدیده های اجتماعی، از ابعاد مختلف و دیدگاههای گوناگون قابل بررسی هستند بنابراین نمی توان در بررسی پدیده ها به یک روش منحصر به فرد پرداخت و یا یک روش را بر روش دیگر ترجیح داد بلکه هر روشی در جای خود می بایست بکار رود. روشهای را می توان از نظر مسیر، زمان، اجرا، میزان ژرفایی و از نظر نوع هدف طبقه بندی کرد.

طبقه بندی پژوهش ها از نظر مسیر:

  1. پژوهش های کیفی
  2. پژوهش های توصیفی
  3. پژوهش های آزمایشی

پژوهش های کیفی: روش های پژوهش کیفی اساساً از جامعه شناسی و مردم شناسی سرچشمه گرفت. در این رشته پژوهشگران با مطالعه رفتار انسان در بافت طبیعی خود سر و کار دارند و تلاش می کنند وجود پژوهشگر یا بافت پژوهشی بر رفتار طبیعی اثر نگذارد. همچنین در این روش تلاش می شود داده ها از نگاه آزمودنی و یا گروه های تحت مشاهده جمع آوری و بررسی شوند و سو گیریهای فکری و فرهنگیژوهشگر در جمع آوری ، تفسیر، یا ارائه آنها تاثیر نگذارد. در این نوع پژوهش ابتدا باید پدیده مورد مطالعه تعریف شود البته گاهی پژوهشگر بدون تمرکز روی چیز خاصی وارد بافت طبیعی پژوهش شده و اقدام به مطالعه می نماید، اما با داده هایی که بدست می آورد بر اساس سیر طبیعی پژوهش، کانون را محدود یا به عبارتی آن را تعریف می نماید. سپس با استفاده از روشهای کیفی اقدام به جمع آوری داده ای می نماید. پژوهش های کیفی از ابزارهایی نظیر مشاهده، ضبط صوت،دوربین های فیلمبرداری، مصاحبه ها، پرسشنامه ها، شرح حال ها، یاداشت برداری ها در میدان و غیره سود می جوید. پس از جمع آوری داده ها جستجو برا ی یافتن یا تعیین الگوهای حاکم بر داده ها آغاز می گردد. بدلیل اینکه داده های جمع آوری شده خام هستند بنابراین پژوهشگر باید تلاش کند الگوهای تکرار شونده را بیابد و توصیف نماید. و پس از آن باید نتایج حاصله معتبر گردند برای این منظور چند مساله باید لحاظ شود 1) معرف بودن: پژوهش می بایست در محیط و بافت طبیعی انجام شده باشد و داده ها معرف رفتار طبیعی آزمودنی ها باشد. بنابراین باید بتوان ثابت کرد که عمل پژوهش ، و حضور پژوهشگر در ماهیت داده های جمع آوری شده خلل ایجاد نکرده است. 2) تائید پذیری: تائید پذیری به توانایی پژوهشگر جهت تائید یافته ها از طریق بررسی مجدد یا به وسیله ارائه ی یافته های مشابه از طریق منابع مختلف مربوط می شود . تائید نتایج را می توان از طریق فرایندی تحت عنوان مثلث سازی یا تکرار پژوهش، استفاده از بیش از یک مشاهده، و یا ابزار مکانیکی ای که به صورت مخفی در جمع آوری داده ها به کار گرفته شده اند، انجام داد . مثلث سازی روش تعیین فاصله و موقعیت است که در آن فاصله بین دو نقطه ی ثابت سنجیده و بعد زاویه هر یک از این نقاط با نقطه سوم مشخص مشخص می گردد. اگر بتوانیم ثابت کنیم که پژوهش های دیگر نیز به نتایج مشابه با نتایج ما دست یافته اند و داوران دیگر نیز پس از ارزیابی نتایج به نتایج مشابه برسند ، می توانیم اعتبار نتایج خود را ثابت کنیم. 3) قابلیت بازیابی: این جنبه از اعتبار به دسترسی پژوهشگر به پاسخ های آزمودنی ها، پرونده های ثبتی، صورتجلسه های آزمایش ها و بطور کلی به کلیه داده هایی که در پژوهش جمع آوری شده اند دلالت دارد.

پس از آغاز تحلیل داده ها، ممکن است لازم باشد حوزه ی پژوهش مجدداً تعریف و کانون آن محدود شود.وقتی کانون تمرکز مطالعه مشخص و پرسش های پژوهش روشنتر و محدود تر شوند، پژوهش از طریق داده ها یا فرایند جمع آوری داده ها بازیافت می شوند.

پژوهش توصیفی: پژوهش توصیفی به پدیده هایی می پردازد که به صورت طبیعی رخ می دهند و در آن هیچ دستکاری آزمایش صورت نمی گیرد. پژوهش توصیفی در وسط پیوستار پژوهش کیفی و پژوهش آزمایشی قرار دارد و ویژگی هایی را از هر کدام از پژوهش های مذکور یا به صورت مجزا و یا بصورت مشترک خواهد داشت. این نوع پژوهش اغلب بصورت کمی است یعنی برای اثبات فرضیه، داده های جمع آوری شده به صورت عددی یا کمی تحلیل می شوند و معمولا به نظریه ختم می شوند. این پژوهش با تصمیم گیری درباره مساله یا پرسش یا فرضیه پژوهش آغاز می گردد.صورت بندی یک پرسش یا فرضیه مناسبی که چراغ راهنمای پژوهش باشد و پژوهشگر را را از بیراهه های وقت گیر نجات دهد، عمل بسیار مهمی است که پژوهشگر می بایست در مورد آن تصمیم مناسب اتخاذ نماید. سپس پزوهشگر باید ضمن تعیین جامعه ی پژوهش خود بای مطالعه ، حجم نمونه و روش نمونه گیری مناسب را انتخاب نماید. سپس درباره نوع داده ها و ابزار جمع آوری آنها تصمیم گیری کند و بعد از آن شروع به جمع آوری اطلاعات نماید.هنگامی که داده ها جمع آوری شدند، لازم است آنها را در واحد های قابل کنترل سازماندهی کنیم تا به راحتی بتوانیم آنها را تحلیل نمائیم.

پژوهش آزمایشی: پژوهش آزمایشی یا تجربی روشی نظاممند برای پاسخ به پرسش های پژوهش است که در آن پژوهشگر مسأله ای را با دقت مطرح و تعریف می کند، برای آن یک پاسخ آزمایشی یا فرضیه ارائه می نماید، بعد فرضیه را می آزماید و بر اساس رابطه میان متغیر ها آنها را تائید یا رد می کند.پژوهش آزمایشی به دو طبقه پژوهش آزمایشی آزمایشگاهی و پژوهش آزمایشی میدانی تقسیم می شود. رویکردهای آزمایش مشتمل بر کنترل و دستکاری سه مولفه یعنی جامعه، تدبیر و سنجش هستند. پزوهش آزمایشی به مطالعه تدبیر های ویژه و کنترل شده بر آزمودنی ها به صورت موردی یا در قالب گروه می پردازد. تدبیر به هر عملی که برای اندازه گیری اثر آن انجام می شود، دلالت دارد . در پژوهش های آزمایشی سنجش یا اندازه گیری به چگونگی مشاهده و ارزشیابی تأثیر های تدبیر یا دستکاری متغیر های مستقل دلالت دارد.

سایر روشهای پژوهش از نظر مسیر عبارتند از :

  • پیمایش
  • پژوهش برآوردی و ارزیابی
  • روش علی – مقایسه ای
  • روش همبستگی
  • روش تاریخی
  • تک نگاری یا مونو گرافی
  • مطالعه موردی
  • روش دلفی

روش دلفی یک فن پیمایش است که در آن با استفاده از پرسشنامه هایی تلاش می شود در خصوص یک موضوع یا مسأله توافق ایجاد شود. در اصل، هدف از کاربرد روش دلفی کاوش پایا و خلاقانه عقاید یا تدارک اطلاعات برای تصمیم گیری است.

روش های پژوهش با توجه به زمان:

  1. پژوهش مقطعی

پژوهش مقطعی پژوهشی است که در آن مشاهده ها فقط در یک زمان انجام می گیرد، نظیر انجام یک پیمایش یا نظر سنجی.

  1. پژوهش طولی

پژوهش طولی یک پژوهش غیر آزمایشی است که در ان پژوهشگر یک جامعه را در طول زمان یا بیش از یک مقطع یا برهه زمانی مثلاً در طول یک دهه یا بیشتر به صورت مکرر یا مستمر مشاهده و مطالعه می کند و داده های حاصل از آن را جمع آوری می نماید. از پژوهش های طولی در روان شناسی برای برای مطالعه روند های رشدی ر طول فراخنای زندگی، یا در پزشکی برای مشخص کردن پیش بین های بیماریهای معین، یا در جامعه شناسی برای بررسی روند کژروی ها در یک جمعیت مشابه و غیره استفاده می شود.

روش های پژوهش با توجه به اجرا یا نحوه جمع آوری داده ها:

  1. روش میدانی
  2. پژوهش اسنادی
  3. پژوهش آزمایشگاهی

روش های پژوهش با توجه به میزان ژرفایی:

  1. پژوهش های پهنا نگر
  2. پژوهش های ژرفا نگر

 

از توجه شما سپاسگزارم.

مهندس مجتبی فیاض:مدرس دوره های آموزشی spss

(مبتدی،متوسط،پیشرفته،تخصصی)

آدرس ایمیل من: mojtaba_fayaz@yahoo.com

شماره همراه: 09131171497

ارتباط با ما

مهندس مجتبی فیاض

همراه : ۰۹۱۳۱۱۷۱۴۹۷

ایمیل:mojtaba_fayaz@yahoo.com

سامانه پیام کوتاه:

۳۰۰۰۶۱۳۲۰۰۸۰۰۰

کانال تلگرام:

spss19withfayaz@

 

دعوت به همکاری

راههای ارتباطی جهت اعلام تمایل به همکاری با تیم تحقیق، پژوهش و تحلیل آماری

در تلگرام

09131171497

 یا learnwithfayaz@