آموزش spss

شما اینجا هستید

صفحه اصلی

نگاهی به ویژگی های SPSS

- Spss چیست؟

Spss  مخفف Statistical Package for the Social Sciences به معنای بسته آماری برای علوم اجتماعی می باشد که اولین بار در سال 1968 راه اندازی شد. از سال 2009 که شرکت سازنده این نرم افزار توسط شرکت IBM خریداری شد، این نرم افزار بنام نرم افزار IBM SPSS شناخته می شود.

- بررسی اجمالی ویژگی های SPSS

SPSS نرم افزاری است که برای ویرایش و تجزیه و تحلیل انواع مختلف داده ها بکار می رود. داده هایی که ممکن است از منابع مختلفی مانند: تحقیقات علمی، پایگاه داده مشتریان، منابع اینترنتی و ... گرفته شده باشند.

SPSS می تواند تمام فرمت های فایلهایی مانند اکسل، فایل های متنی ساده و  پایگاه داده ی رابطه ای(SQL) که معمولا برای داده های ساخت یافته استفاده می شود را فراخوانی کند.

در SPSS سه پنجره اصلی و چندین پنجره فرعی وجود دارد. پنجره های فرعی پنجره هایی هستند که در مواقع ضروری برای ویرایش اطلاعات پنجره های اصلی از آنها استفاده می شود و به تنهایی ماهیت یک پنجره مستقل را ندارند.

- پنجره Data view

بعد از باز کردن فایل داده ها، SPSS داده ها را در نمایی بشکل یک صفحه گسترده همانند شکل زیر نشان می دهد. برای استفاده بهتر از این آموزش فایل Employee data.sav را دانلود و با ما همراه باشید.

این صفحه data view نام دارد که همیشه مقادیر داده ها را نشان می دهد. توضیحات بیشتر از معنای دقیق متغیر ها و مقادیر داده ها را می توان در صفحه گسترده بعدی که Variable View نام دارد، مشاهده کرد.

SPSS Variable View

هر فایل داده در SPSS دارای یک صفحه گسترده دوم است که Variable view نام دارد. این صفحه اطلاعاتی درباره معنای متغیر ها و مقادیر داده را در اختیار ما می گذارد. برای آن دسته از کابرانی که با SPSS آشنایی ندارند ممکن است که این صفحات شبیه دو صفحه مجزا در اکسل باشد اما در حقیقت این صفحات به شدت با همدیگر مرتبط می باشند.

- تحلیل داده ها

تا اینجا دیدیم که SPSS می تواند انواع مختلف فایل داده را فراخوانی کند و مقادیر داده ها و اطلاعاتی را درباره این داده ها در دو صفحه گسترده مجزا اما مرتبط به هم نمایش دهد. حال می خواهیم ببنیم که این داده ها را چگونه می توان تحلیل کرد؟ مسلماً برای تحلیل داده ها می توان از گزینه های موجود در منوهای SPSS استفاده کرد. بعنوان نمونه اگر داده های ما شامل متغیری باشد که میزان حقوق افراد را مشخص کند، می توانیم با استفاده از منوی Analyze و انتخاب گزینه Descriptive Ststistics همانند شکل زیر میزان متوسط درآمد افراد را محاسبه کنیم.

با انتخاب این گزینه یک جعبه محاوره ای باز می شودکه می توانیم در این جعبه محاوره ای یک یا چند متغیر را انتخاب کنیم و یک یا چند آماره را که می خواهیم بررسی کنیم، بدست بیاوریم.

- پنجره خروجی در SPSS

بعد از انتخاب گزینه های مورد نظر و کلیک بر روی دکمه OK پنجره Output Viewer window باز می شود. این پنجره تمام آماره های متغیر های انتخابی را نشان می دهد. شکل زیر پنجره خروجی را نمایش می دهد.

همانگونه که می بینیم پنجره Output Viewer window دارای طرح و ساختاری متفاوت با پنجره ویرایشگر داده ها (Data view) است و بر خلاف نرم افزار اکسل ایجاد پنجره خروجی هیچگونه تغییری در داده ها ایجاد نمی کند. در حقیقت SPSS از پنجره های متفاوتی برای نمایش داده ها و برای نمایش نتایج تحقیقات روی این داده ها استفاده می کند.

- نتایج در SPSS

گزینه های موجود در خروجی SPSS شامل انواع جداول و نمودارها به آسانی قابل کپی کردن در دیگر برنامه ها هستند. برای مثال، جداول و نمودارها را می توان در نرم افزار WORD کپی کرد. جداول کپی شده معمولاً فرمت ظاهری خود را حفظ می کنند یعنی مرزهای جداول و فونت ها و دیگر اجزاء آن هنگام کپی کردن تغییر نمی کند. تصویر زیر نتیجه کپی کردن محتویات خروجی SPSS را در نرم افزار WORD نشان می دهد.

- پنجره ویرایشگر Syntax  در SPSS

جدول خروجی که در بالا نشان دادیم بوسیله اجرای دستور Descriptive Statistics از منوی Analyze ایجاد شده بود. در SPSS گزینه دیگری نیز برای اجرای دستورات وجود دارد.در SPSS ما میتوانیم پنجره سومی را نیز به نام پنجره ویرایشگر Syntax باز کنیم. در این پنجره ما می توانیم دستورات مورد نظر را تایپ کرده و آنها را اجرا کنیم. برای مثال دستور Descriptive را از طریق این پنجره اجرا می کنیم. اجرای این دستور از طریق پنجره Syntax دقیقاً همان نتایجی را به ما می دهد که از طریق اجرای دستورات در منوی Spss بدست آوردیم.

علاوه بر این که می توانیم دستورات را در پنجره Syntax  تایپ کنیم، در بیشتر منوها و پنجره های Spss گزینه ای بنام pasted در کنار گزینه ok وجود دارد که می توان با انتخاب این گزینه دستورات را مستقیماً در پنجره Syntax وارد نمود. ممکن است بپرسید که چرا باید از پنجره Syntax استفاده کنیم در حالی که Spss منوهایی به این خوبی دارد.

نکته اساسی در استفاده از Syntax این است که Syntax را می توان ذخیره، ویرایش و اصلاح نمود و آنرا بین پروژه های مختلف و یا کاربران دیگر به اشتراک گذاشت. فایل Syntax باعث می شود که کار تحلیل شما قابل تکرار باشد و اگر کسی در مورد نتایج شما تردید داشت می توانید بوسیله این فایل نشان دهید که دقیقاً شما چه کاری را انجام داده اید و در صورت نیاز فایل را اصلاح و دوباره اجرا کنید.

- بررسی ویژگی های اصلی Spss

با توجه به توضیحات بالا ما یک دید کلی نسبت به SPSS پیدا کردیم. حالا می خواهیم ببینیم در Spss چه کارهایی را می توان انجام داد. Spss برا ی انجام پروژه های معمولی یک نرم افزار فوق العاده است.

یک از مزایای این نرم افزار این است که قابلیت باز کردن انواع فایلهای داده چه با فرمت خود Spss و چه با برخی فرمت های دیگر را دارد. همچنین قابلیت ویرایش داده ها و محاسبه پارامترهایی مانند مجموع، میانگین و میانه را برای مقادیر داده ها درستونها و یا ردیف ها دارد. Spss گزینه بسیار خوبی برای عملیات پیچیده تر نیز دارد.

ایجاد جداول و نمودارهایی حاوی فراوانی ها یا انواع گزارشهای آماری بر روی مقادیر داده و یا بر روی متغیر ها از دیگر قابلیت های این نرم افزار است.

اجرای آزمون های آماراستنباطی مانند آنوا، رگرسیون و تحلیل عاملی بوسیله نرم افزار Spss براحتی قابل انجام است.

دخیره داده ها و خروجی تحلیل ها در طیف کسترده ای از فرمت های مختلف نیز امکانپذیر می باشد.

حال نگاهی دقیقتر به این ویژگی ها می اندازیم.

- فراخوانی فایل داده

Spss دارای یک فرمت فایل مخصوص به خود است. فرمت های دیگری که براحتی قابل فراخوانی هستند عبارتند از فایلهای Excel، فایلهای متنی ساده (txt)، SQL، Stata و SAS

فایلهای داده غالباً در فرمت فایلهای Excel ذخیره می شوند که براحتی قابل فراخوانی و تحلیل در Spss هستند.

- ویرایش داده ها

در تحقیقات دنیای واقعی، معمولاً داده های خام قبل از اینکه به طور صحیح تجزیه و تحلیل شوند، نیاز به ویرایش دارند. به عنوان مثال در نظر گرفتن میانگین ها و یا مجموع داده ها به عنوان متغیر های جدید، باز سازی ساختار داده ها یا شناسایی و حذف مشاهدات پرت از جمله مواردی است که قبل از تحلیل انجام می شود. برای سریعتر انجام شدن کارها در نرم افزار SPSS بسیاری از توابع عددی، توابع رشته ای، توابع تاریخ و سایر روال های مفید وجود دارد.

- جداول و نمودارها

تمام جداول و نمودارها را می توان براحتی در SPSS ایجاد کرد. تنها نقطه ضعف SPSS این است که نمودارها در SPSS شکل زیبایی ندارند. یک راه خوب برای رفع این نقطه ضعف اضافه کردن الگوهای نمودار به SPSS است. البته این کار به کمی تخصص و تلاش نیاز دارد.

- آمار استنباطی

SPSS شامل همه آزمون های آماری پایه و تجزیه و تحلیل های چند متغیره نظیر آزمون t، آزمون مربع کای، آنوا، آزمون همبستگی و دیگر مقیاس های وابستگی، رگرسیون، آزمونهای ناپارامتری، تحلیل عاملی و تحلیل خوشه ای می باشد. که در آموزشهای بعدی این آزمونها را با هم بررسی خواهیم کرد. ان شاءالله

- دخیره داده ها و خروجی های SPSS

گفتیم که داده ها و خروجی ها در انواع فرمت ها مانند Excel، فایل ها متنی،  stataو SAS قابل ذخیره شدن هستند. گزینه هایی که برای ذخیره فایلهای خروجی وجود دارد از این هم بیشتر است. نمودارها را می توان با copy و  past با فرمت .png بعنوان عکس ذخیره نمود. برای جداول معمولاً فرمت متنی استفاده می شود زیرا فرمت متنی اغلب طرح ظاهری جدول، فونتها و مرزهای جداول را حفظ می کند. علاوه بر کپی کردن آیتم های تکی فایلهای خروجی می توان همه فایل خروجی را در قالب هایی مانند .pdf ، HTML ، MS WPRD و برخی فرمتهای دیگر ذخیره نمود. یک استراتژی خوب برای نوشتن یک گزارش، ایجاد فایل خروجی SPSS با جداول و نمودارهاست. بنابراین بهتر است که کل فایل خروجی را در قالب فایل WORD ذخیره کنیم و توضیحات خود را دربین جداول و نمودارها بنویسیم.

امیداوارم این نوشته یک دید کلی نسبت به SPSS به شما داده باشد. اینکه SPSS چیست و چه کاری انجام می دهد و یا قرار است ما چه کاری با این نرم افزار انجام دهیم. ان شاءالله در آموزشهای بعدی این نرم افزار را با جزئیات بیشتری بررسی خواهیم کرد.

 

از توجه شما سپاسگزارم.

مهندس مجتبی فیاض: مدرس دوره های آموزشی spss (مبتدی، متوسط، پیشرفته، تخصصی)

آدرس ایمیل من: mojtaba_fayaz@yahoo.com

شماره همراه: 09131171497

ارتباط با ما

مهندس مجتبی فیاض

همراه : ۰۹۱۳۱۱۷۱۴۹۷

ایمیل:mojtaba_fayaz@yahoo.com

سامانه پیام کوتاه:

۳۰۰۰۶۱۳۲۰۰۸۰۰۰

کانال تلگرام:

spss19withfayaz@

 

دعوت به همکاری

راههای ارتباطی جهت اعلام تمایل به همکاری با تیم تحقیق، پژوهش و تحلیل آماری

در تلگرام

09131171497

 یا learnwithfayaz@